Centralny Rejestr Niespokrewnionych Potencjalnych Dawców Szpiku i Krwi Pępowinowej

Search

Powstawanie Krwi

Komórki krwi

Historia Przeszczepiania

Historia
Kalendarium

Przydatne Adresy

    Forum Dyskusyjne

    Forum Dyskusyjne CRNDSiKP

    Galeria

    Galeria Zdjęć

    SONDA

    Czy zostałabyś/zostałbyś dawcą szpiku?
     

    Odwiedza nas 2 gości

    Pogoda


    22 Lutego 2017
    Środa
    Imieniny obchodzą:
    Małgorzata, Nikifor,
    Piotr, Wiktor,
    Wiktoriusz,
    Wrócisław
    Do końca roku zostało 313 dni.
    Wstęp PDF Drukuj Email

     

    Pierwsze próby leczniczego wykorzystania szpiku kostnego miały miejsce już pod koniec XIX wieku, miały one jednak zasadniczo odmienny charakter od współczesnych zabiegów -  niektórzy lekarze zalecali po prostu spożywanie szpiku zwierzęcego przy niektórych typach niedokrwistości.  Pierwsze próby przeszczepiania szpiku zostały podjęte w Polsce, przed II wojną światową we Lwowie przez Jana Raszka i Franciszka Groera. Podobne zabiegi, polegające na dożylnym podawaniu szpiku pobranego z mostka dawcy leżącemu na sąsiednim łóżku biorcy przeprowadzała już po II wojnie Zofia Migdalska. Dawca był spokrewniony z biorcą i miał z reguły tę samą grupę krwi, biorcy nie przygotowywano w żaden sposób do zabiegu, a skutki procedury były bardzo różne, w wielu przypadkach obserwowano jednak remisję choroby.

    Pierwsze próby praktycznego zastosowania szpiku w leczeniu białaczek zbiegły się w czasie z rozwojem badań nad biologią układu krwiotwórczego. W latach 40-tych ubiegłego wieku E.Lorentz z Uniwersytetu w Bethesda stwierdził, że odbudowę układu odpornosciowego i krwiotwórczego u zwierząt poddanych naświetleniu można uzyskać po podaniu szpiku zwierząt zdrowych. Początkowo sądzono, że efekt terapeutyczny osiągnięto dzięki czynnikom wzrostowym obecnym w szpiku, dopiero w 1956 roku, po wyhodowaniu szczepu myszy z aberracją chromosomową, która mogła służyć za znacznik przeszczepionych komórek, udało się dowieść, że sukces zabiegu jest związany z obecnością komórek macierzystych szpiku dawcy w organizmie biorcy. Stwierdzono, że układ krwiotwórczy biorcy jest odtwarzany przez przeszczepione komórki macierzyste dawcy i tym samym biorca staje się chimerą, czyli genetycznym mieszańcem pod względem komórek krwi. W momencie, kiedy zauważono,że aby transplantacja zakończyła się sukcesem niezbędne jest uprzednie zniszczenie układu odpornościowego biorcy, dostrzeżono najważniejsze zagrożenia związane z przeszczepieniem szpiku. W 1955 r. W.H. Barnes i J.F. Loutit odkryli efekt "przeszczep przeciwko gospodarzowi", identyfikowany dziś jako jednostka chorobowa (GvHD - Graft versus Host Disease). Współczesne metody przeszczepiania szpiku opracowali hematolodzy amerykańscy: E. Donnell Thomas, Reiner Storb i George W. Santos (ten pierwszy za zasługi dla rozwoju transplantologii otrzymał w 1990 roku nagrodę Nobla w dziedzinie medycyny).

    W początkowej fazie rozwoju transplantacji szpiku, gdy wiedza na temat antygenów zgodności tkankoweji układu odpornościowego była niewielka, udawały się głównie przeszczepy szpiku syngenicznego (między bliźniętami jednojajowymi). pierwszy taki przypadek opisano już w 1960 roku, pierwszy udany przeszczep w 1961 r.

    Pierwszy zabieg przeszczepienia szpiku allogenicznego (od nieidentycznego genetycznie dawcy) miał miejsce w 1968 roku. W Polsce pierwszy zabieg transplantacji szpiku syngenicznego wykonał zespół Urszuli Radwańskiej w Poznaniu w 1983 roku u chorej z niedokrwistością aplastyczną, sukces był jednak krótkotrwały - po początkowym przyjęciu przeszczepu nastąpiło tzw. późne odrzucenie i chora zmarła.

    Pierwsze w Polsce przeszczepienie allogenicznego szpiku miało miejsce w Katowicach w 1984 roku u chorej z anemią Blackfana-Diamonda, pacjentka żyje i jest najdłużej żyjącą chora z wrodzoną aplazją układu czerwonokrwinkowego, której przeszczepiono szpik. Liczba ośrodków przeszczepiających szpik w Europie i na świecie stale rośnie. Wszystkie działające obecnie w Polsce ośrodki są zrzeszone w europejskiej organizacji EBMT (European Bone Marrow Donor Transplantation) i posiadają jej akredytację (na przeszczepy auto- lub allogeniczne bądź obie). Środki finansowe na procedurę transplantacji oraz leczenie pacjentów poprzeszczepowych zapewnia Ministerstwo Zdrowia, ono też wydaje zezwolenia na wykonywanie poszczególnych rodzajów przeszczepień. W roku 2007 zezwolenie na wykonywanie allotransplantacji od dawcy niespokrewnionego otrzymało 12 ośrodków (m.in. w Katowicach, Wrocławiu, Warszawie, Krakowie, Gdańsku, Lublinie i Bydgoszczy).łuzej 

     Według danych IBMTR (Międzynarodowego Rejestru Przeszczepiania Szpiku) najdłużej żyjącym pacjentem z przeszczepem jest mężczyzna, któremu w 1968 roku przeszczepiono szpik z powodu zespołu Wiscotta-Aldricha (pierwszy przeszczep się nie przyjął, dlatego ponawiano transplantację w 1968 r. i w 1987). Pacjent wykazywał objawy przewlekłej choroby "przeszczep przeciwko gospodarzowi", ale żyje do dziś. Najdłużej żyjącym pacjentem poprzeszczepowym z białaczką jest ponad trzydziestopięcioletni mężczyzna, którego przeszczepiono w 1976 z powodu ostrej białaczki mieloblastycznej.

     

     LISTA POLSKICH OŚRODKÓW TRANSPLANTACYJNYCH POSIADAJĄCYCH AKREDYTACJĘ EBMT

     
    następny artykuł »