Centralny Rejestr Niespokrewnionych Potencjalnych Dawców Szpiku i Krwi Pępowinowej - Po przeszczepie
Po przeszczepie PDF Drukuj Email

Przeszczep przyjmuje się u 95% biorców

Jednak u 75% występuje reakcja „przeszczep przeciw gospodarzowi” –GvHD przypominająca objawy chorób z autoagresji – zaatakowane narządy mają charakterystyczne nacieki limfocytarne i powoli ulegają martwicy

Zanim odbuduje się układ odpornościowy biorcy,  pacjent jest narażony na groźne infekcje, w tym na infekcje oportunistyczne

Szanse na pomyślny rezultat przeszczepu ma ok. 65 % dzieci i 44% dorosłych

Odbudowa szpiku


Komórki macierzyste szpiku wraz z krwią dostają się do kości biorcy, aby w jamach szpikowych odtworzyć szpik zniszczony przez chemo- lub radioterapię. Kolonizują jamy szpikowe ta samą drogą, która pokonują w czasie rozwoju płodowego ok. 15 tyg. ciąży

Układ krwiotwórczy odbudowuje się w ciągu miesiąca, na odtworzenie układu odpornościowego potrzeba od 1-2 lat. Czasami nigdy do tego w pełni nie dochodzi. Muszą one ponownie nawiązać ze sobą współdziałanie, odtworzyć zerwane "więzi kooperacyjne". Jest to trudniejsze u biorców starszych, u których nie funkcjonuje już grasica - będąca dla limfocytów narządem "edukacyjnym", w którym uczą się one swych zadań. Trudniej też dochodzi do odbudowania odporności u biorców, którzy dostali szpik niezupełnie zgodny tkankowo. Limfocyty T, aby rozpoznać obce białko, muszą "zakotwiczyć się" na powierzchni jednej z komórek organizmu, którego bronią - muszą więc dopasować się idealnie do własnego układu antygenów HLA. Jeśli układu nie uznają za swój - nie "dostrzegą" wirusów czy bakterii atakujących komórkę.

Czy wystarczy raz oddać szpik?

Najczęściej wystarcza jednorazowe oddanie komórek krwiotwórczych, zdarza się jednak ,że  dawca jest proszony o powtórną donację dla tego samego pacjenta, jeżeli wyniki pierwszego przeszczepienia nie są satysfakcjonujące, może być tez wezwany do oddania limfocytów, jeżeli zachodzi konieczność DLI (infuzji  limfocytów dawcy - Donor Lymphocyte Infusion) lub poproszony o oddanie płytek krwi

 Komplikacje poprzeszczepowe

Jedną z najważniejszych komplikacji poprzeszczepowych jest choroba "przeszczep przeciwko gospodarzowi", czyli GvHD (Graft versus Host Disease). GvHD ma charakter trójfazowego procesu.

Pierwszy etap jest związany z efektem przeszczepienia komórek T dawcy do organizmu gospodarza, który został uprzednio osłabiony przez chorobę podstawową, infekcje oraz radio- lub chemoterapię. Wszystkie te czynniki powodują wzrost wydzielania cytokin i ekspresji MHC na powierzchni komórek, co w konsekwencji wzmacnia rozpoznawanie antygenów gospodarza przez obce limfocyty T.

W drugim etapie interakcja komórek T dawcy z komórkami APC gospodarza ulega dalszemu wzmocnieniu, następuje indukcja szlaku sygnałowego, wzmożona sekrecja chemokin i cytokin,co z kolei wywołuje aktywację komórek T cytotoksycznych i komórek NK (Natural Killer) a także monocytów, które produkują cytokiny i chemokiny zapalne kierujące komórki efektorowi (NK i CTL) do narządów docelowych.

GvHD w ostatniej fazie jest trudną do wyhamowania „burzą cytokinową”, kiedy kaskada sygnałów chemicznych ulega dodatkowym dodatnim sprzężeniom zwrotnym i prowadzi ostatecznie do kompletnej destrukcji tkanek i organów gospodarza drogą apoptozy.

 

 


 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »